Blended Whisky
Of u nu op zoek bent naar een lichte drinkwhisky voor erbij, of een veeleisende cuvée van verschillende whisky-stijlen: bij blended whisky is er voor elke liefhebber iets te vinden!
Blended Whisky
De term "Blend" betekent, vrij vertaald uit het Engels, zoveel als "mix". Het is afgeleid van het oude Engelse woord "blandan" en wordt gebruikt bij thee, koffie en whisky. Het verwijst naar een mengsel van verschillende soorten whisky of meerdere distilleerderijen. Internationaal wordt de term niet altijd eenduidig gebruikt. In de regel spreekt men bij een Blended Whisky echter van een mengsel van Malt Whisky en Grain Whisky. De bekendste voorbeelden hiervan zijn de Schotse Blended Scotch Whiskys, Johnnie Walker, Ballentine's en Chivas Regal. De tweede belangrijke categorie Blended Whiskey is de Irish Blended Whiskey, zoals de merken Jameson, Kilbeggan en Tullamore Dew. In de afgelopen jaren heeft Japan zich met uitstekende Blended Whiskys op de kaart gezet - zoals de Hibiki uitgaven.
Blended Whiskys kenmerken zich door een hoge consistentie in de kwaliteit van hun bottelingen. Door het gebruik van verschillende whisky-types en meestal whisky's uit meerdere distilleerderijen, kunnen schommelingen in smaak en kwaliteit gemakkelijk worden gecompenseerd. Het merendeel van de Blended Whiskys richt zich op beginners en een betaalbaar merksegment. Vanwege de efficiënte productie kan Blended Whisky doorgaans aanzienlijk goedkoper worden aangeboden dan bijvoorbeeld de kostbaardere Single Malt Whisky. Single Malt komt, zoals de naam al doet vermoeden, uit slechts één enkele distilleerderij. Fanatieke Single Malt liefhebbers staan Blended Whiskys soms sceptisch tegenover. Vanuit hun perspectief zijn blends minder individueel en te uniform in vergelijking met de karaktervolle Malt Whiskys. Blended Whisky is (en blijft vermoedelijk) echter het paradepaardje van de internationale whisky-industrie. En zo danken ook de Single Malt liefhebbers uiteindelijk aan de Blended Whisky de huidige goede beschikbaarheid van hoogwaardige Malt Whisky.
Bij bartenders is blended whisky bijzonder populair, omdat het zich meestal goed leent voor longdrinks en whisky cocktails. Voor whisky cocktails zoals Whiskey Sour, of een Highball zijn veel single malts te kostbaar, of simpelweg te duur. Blended whiskys vullen deze kloof en zijn vooral in het lagere prijssegment zeer geschikt. Zo kunnen ze in de zomer ook prima als "whisky on the rocks", dus met ijs, genoten worden.
Stijl
Hoe smaakt Blended Whisky? Blends zijn over het algemeen milde whisky's. Hun aroma's bestaan uit de kruidige Malt Whisky en de zoetige, lichte Grain Whisky. Natuurlijk kunnen we niet algemeen een aroma-profiel voor alle Blended Whiskys geven. Maar meestal vinden we in blends de typische whisky-aroma's zoals vanille, lichte vruchten, subtiele eiken tonen en graanaroma's terug. Sommige Blended Whiskys uit Schotland, die Blended Scotch worden genoemd, hebben een lichte rokerigheid. In Schotland wordt namelijk soms gewerkt met geturfde Malt Whisky. Bij Irish Blended Whiskeys daarentegen is er geen rook te bekennen. Afhankelijk van de individuele samenstelling worden de klassieke whisky-aroma's dan aangevuld met het karakter van de verschillende distilleerderijen en vattypen.
Productie
Hoe wordt Blended Whisky geproduceerd? Zoals de naam Blended Whisky al doet vermoeden, is het een mengsel van verschillende whisky-types. Het woord "Blend" of "Blended" zorgt vooral bij Schotse whisky voor verwarring, omdat er hier een categorie van "Blended Malt Whiskys" bestaat. Vroeger werd deze whisky-soort aangeduid als "Vatted Malt" of "Pure Malt", omdat hier uitsluitend verschillende Single Malts met elkaar worden gemengd. Vooral in Schotland is de categorie van Blended Malts populair. Hier worden graag verschillende Malt Whiskys per regio zoals Speyside, Highlands of Islay gemengd, zoals bij de Remarkable Regional Malts. Let daarom bij de term Blended op de exacte bewoording op het etiket. Een "Malt Blend" of "Blended Malt" bestaat alleen uit Malt Whisky. Een "Blended Whiskey", "Blended Whisky", "Blended Scotch Whisky" en "Irish Whiskey" is doorgaans een blend van verschillende whisky-types. Deze termen kunnen als synoniem voor Blended Whisky worden opgevat en passen dus in de hier beschreven categorie.
Een belangrijk onderdeel van een whisky blend is de Malt Whisky. Hoe precies Single Malt Whisky wordt geproduceerd, kunt u op onze pagina "Productie van Single Malt Whisky" gedetailleerd lezen. Belangrijk om te weten is dat Malt Whisky doorgaans wordt gestookt in zogenaamde Pot Stills. Het "Batch-proces" van deze distillatie is aanzienlijk arbeidsintensiever en kostbaarder dan de productie van Grain Whisky. Voor Malt Whisky wordt doorgaans 100 % gemoute gerst gebruikt. De traditionele koperen distilleerketels produceren een krachtige, complexe en soms olieachtige drank. Deze rijpt gedurende vele jaren in verschillende vat-types zoals Ex-Bourbon en Ex-Sherry vaten. De volledig gerijpte Malt Whiskys vormen vervolgens het fundament van de Blended Whisky en geven karakter en diepte aan het geheel. Het aandeel van de Malt Whisky in een blend varieert afhankelijk van prijs en gewenst aroma-profiel. In Schotland stoken bijvoorbeeld gerenommeerde Single Malt distilleerderijen niet alleen voor hun eigen Single Malt, maar ook voor blends. Cardhu, Cragganmore, Talisker en Coal Ila produceren bijvoorbeeld een deel van hun Malt Whisky voor de populaire Blended Scotch Whisky Johnnie Walker. Andere distilleerderijen, zoals Linkwood, Teaninich en Tormore zijn zeldzamer als Single Malts te vinden, omdat zij bijna uitsluitend Malt Whisky produceren voor de Blended Whisky-industrie.Onafhankelijke bottelaars maken ons deze en vele andere distilleerderijen ook als Single Malt toegankelijk door vaten aan te kopen en als Single Malt te bottelen.
De Grain Whisky is een whiskysoort die pas sinds het midden van de 19e eeuw bestaat. Door de uitvinding van continue distillatie werd het mogelijk om grotere hoeveelheden ruwe brandewijn in korte tijd te produceren. Ongeveer tien keer zoveel distillaat kan in dezelfde tijd worden geproduceerd in vergelijking met een klassieke Pot Still distillatie. Het proces hoeft niet onderbroken te worden en wordt daarom "continu" genoemd. Aangezien de brand echter hooggedistilleerd moet worden om de fuselstoffen te verwijderen, worden ook veel aromatische stoffen verwijderd. Ook het gebruik van ongemoute granen en goedkopere graansoorten zoals tarwe en maïs bespaart kosten bij Grain Whisky. De brand is daardoor vaak zoet en licht, en heeft minder eigen complexiteit dan de Malt Spirit. De latere Grain Whisky voegt dus zoetheid en een zekere lichtheid toe aan de blend. De rijping vindt net als bij Malt Whisky plaats in eiken vaten. In Europa geldt een minimum rijpingsperiode van drie jaar voor whisky van welke soort dan ook. Zowel Malt Whiskys, Grain Whiskys als blends zijn dus altijd minimaal drie jaar oud.
Na de rijping volgt het proces dat de Blended Whisky zijn naam geeft, het blenden. De Master Blender van een bedrijf selecteert bewust bepaalde distilleerderijen op basis van hun aroma-profiel en mengt deze vakkundig met elkaar. Het resultaat is de Blended Whisky. Net als bij Single Malt Whisky geldt hier: Als de whisky een leeftijdsaanduiding moet hebben, moet het jongste vat in de blend als referentie dienen. Een blend van 12 jaar oud bestaat dus uitsluitend uit vaten die 12 jaar of langer hebben gerijpt. Van goedkope supermarkt-blends tot super-premium blends met hoge leeftijd, er is voor elk budget iets te vinden.
Uitleg over Blended Whiskey in de VS:
De VS vormen een uitzondering als het gaat om Blended Whiskey. De hierboven beschreven productiemethode geldt in het geval van de Amerikaanse definitie niet. In de VS zijn er namelijk andere whiskeytypes (lees meer hierover bij de productie van "Whiskeys uit de VS"). Volgens de definitie mag in de VS aan een Blended Whiskey een hoog percentage neutrale alcohol (GNS = grain neutral spirit) worden toegevoegd. Tot 80% van Blended Whiskeys in de VS kan uit neutrale alcohol bestaan, vergelijkbaar met wodka. Straight Whiskeys daarentegen zijn onderworpen aan strikte regels, mogen dus niet met GNS worden gemengd en hebben een wettelijke minimumrijpingstijd. Het meest voorkomende voorbeeld is de Straight Bourbon, die voor minstens 51% uit maïs moet bestaan. Hij heeft een wettelijke minimumrijpingstijd van twee jaar in nieuwe eiken vaten. Straight Bourbon mag niet gekleurd worden en ook geen aromatische toevoegingen bevatten. In Europa hoeft deze iets ingewikkelde regeling ons echter niet te verontrusten. In de EU mag een drank alleen als whisky/whiskey worden verkocht als deze voldoet aan onze regels. Een blend van Straight Whiskey en neutrale alcohol zou bij ons daarom niet legaal als whiskey verkocht kunnen worden. Daarom zijn ook de meeste Amerikaanse whiskeys bij ons "Straight Whiskeys" en geen Amerikaanse Blended Whiskeys.
Deze soorten Blended Whisky zijn er:
- Blended Whisky - Over het algemeen een blend van malt en grain whisky, wereldwijd (bijvoorbeeld Japan)
- Blended Scotch Whisky - Schotse blend van malt en grain whisky
- Blended Malt Scotch Whisky - Blend van verschillende Single Malts uit Schotland
- Blended Grain Scotch Whisky - Blend van verschillende Single Grain Whiskys uit Schotland, zeer zeldzaam
- Blended Malt/Pure Malt - Blend van verschillende Single Malts, ook buiten Schotland (bijvoorbeeld Japan)
- Blended Irish Whiskey - Ierse blended whiskey van single malt of single pot still whiskey en grain whiskey
- Amerikaanse Blended Whiskey - Mag tot 80% neutrale alcohol bevatten. In Europa kan dit alleen als whiskey worden verkocht als het bestaat uit 100% minimaal drie jaar gerijpte whiskey.
- Blended Bourbon - Moet voor minstens 51% uit Straight Bourbon bestaan.
Blended Whisky in de test
Geschiedenis
Tot halverwege de 19e eeuw werden alle whisky's wereldwijd in koperen distilleerketels volgens het batchproces gedistilleerd. Dit betekende dat het proces het arbeidsintensievere mouten, de vergisting met gist en de meervoudige distillatie op een potstill omvatte. Een tijdrovend proces dat handwerk vereiste. Want de alcoholstroom uit een potstill is niet volledig drinkbaar. Het gevaarlijke methanol, dat bij de distillatie ontstaat, moet uit de stroom worden verwijderd. Daarom snijden distillateurs de voorloop, evenals de naloop, eruit. Slechts het drinkbare hart wordt vervolgens in vaten gevuld, of werd vroeger ongegerijpt als moonshine of Poitin geconsumeerd. In 1830 ontwikkelde de Ier Aeneas Coffey de door Robert Stein uitgevonden column still verder, een continue destillatiekolom. Met de ontwikkeling van zijn Coffey Still begon een revolutie in de whisky-industrie. De Schotten namen deze nieuwe uitvinding dankbaar aan. De Ieren hadden deze uitvinding eerder afgewezen en vastgehouden aan de traditionele potstill-distillatie. Zoals later zou blijken, was dit een ingrijpende fout die de Ierse Whiskey zwaar zou schaden in zijn internationale dominantie van die tijd. Vooral in de Schotse Lowlands ontstonden grote distilleerderijen die naast de basis voor Engelse gin ook grain whisky in grote hoeveelheden konden produceren. De slimme whisky-handelaars van Schotland zoals John Walker en George Ballantine hadden de tekenen van de tijd herkend. De zware, onstuimige malt whisky voldeed niet meer aan de algemene smaak van consumenten. Door het mengen van lichte grain whisky met krachtige malt whisky creëerden deze Schotse handelaren een nieuwe categorie whisky. Tot op heden is dit wereldwijd het dominante type whisky: De blended whisky.
Het is niet voor niets dat de grote blended Scotch merken zoals Johnnie Walker, Ballentine's en Chivas Regal een vaste plaats hebben in de internationale whisky-markt. De nieuwe distillatiemethode vond vooral in de VS weerklank, waar malt whisky zich niet goed kon vestigen. Gerst was in Amerika schaars en tarwe, rogge en maïs waren de overheersende granen. De pioniersgeest van de Amerikanen kwam overeen met de snelle productiemethode. Nog steeds wordt een groot deel van Amerikaanse whiskeys op column stills gedistilleerd. Ook Ierland erkende al snel de strategische fout, maar de Ierse whiskey-industrie was begin 20e eeuw al in een onhoudbare neergang geraakt. Alleen de fusie van de overgebleven bedrijven Cork Distilleries Company, John Jameson & Son en John Power & Son tot de Irish Distillers Group kon de resterende merken voor het faillissement redden. In de gezamenlijke Midleton distilleerderij werden zowel pot stills als column stills geïnstalleerd. Voortaan zou de Irish Blended Whiskey Jameson onder één dak geproduceerd worden. Het plan slaagde en Jameson werd een internationale kaskraker.
Ook in Japan had halverwege de 20e eeuw de pioniersgeest zich gevestigd. Anders dan in Schotland werden hier deels alle distillatievormen in één distilleerderij ondergebracht. De Japanners maakten weliswaar eerst met hun Single Malt op zich attent. De Japanse Blended Whisky is echter het ware troefkaartje. Tegenwoordig behoort Japan tot de producenten van de beste Blended Whiskys ter wereld. De bottelingen zoals Nikka from the barrel en Hibiki genieten ook bij overtuigde Single Malt fans een hoge reputatie. De Blended Whisky heeft de geschiedenis van whisky gevormd. Hij is verantwoordelijk voor de verspreiding over de Schotse en Ierse grenzen heen. Hij wordt in de meeste landen ter wereld gedronken. Voor veel liefhebbers is Blended Whisky de gemakkelijke instap in de wereld van whisky. Voor anderen is hij een betaalbare "Every Day" variant, of het nu in cocktails of puur is.
