Cynar Bitterlikör

Maria Stuart: koningin, intrige en mythe

Maria Stuart, geboren in 1542, was al koningin van Schotland voordat ze kon lopen – amper zes dagen oud. Ze groeide op aan het Franse hof, verloofd met de dauphin. Uit die periode dateert het portret links: een miniatuur van hofschilder François Clouet, rond 1558. Toen haar echtgenoot François II. eind 1560 stierf, vervaagde haar positie aan het hof. In augustus 1561 keerde ze terug naar een vaderland dat verscheurd was door godsdienstige conflicten.

Haar bewind werd gekenmerkt door crises en schandalen. Na opstanden en een gedwongen troonsafstand vluchtte ze in 1568 naar Engeland, in de hoop op bescherming van haar nicht Elisabeth I. Doch deze zag in haar vooral een troonpretendente en liet haar bijna twintig jaar lang interneren. Maria’s lot kende een dramatisch einde: na de ontdekking van de Babington-samenzwering tegen het leven van Elisabeth werd ze beschuldigd van hoogverraad en in 1586 schuldig bevonden. Op 8 februari 1587 werd het vonnis op kasteel Fotheringhay voltrokken – haar waardigheid in die uren maakte haar in de ogen van velen tot martelares.

Haar nagedachtenis oversteeg haar regeringsperiode ruimschoots. Friedrich Schiller maakte haar met Maria Stuart tot een toneelfiguur en verzon daarvoor een ontmoeting tussen de beide koninginnen die nooit heeft plaatsgevonden – de nichten zijn elkaar in levende lijve immers nooit tegengekomen. Toch zette haar dynastie zich door: haar zoon Jacobus verenigde in 1603 de kronen van Schotland en Engeland.

Bron: 'Mary, Queen of Scots (1542–87)' van François Clouet, circa 1558, Royal Collection, publiek domein, via Wikimedia Commons